شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )

387

نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )

شاگردان ابو على كم‌بضاعت‌تر ازو نبود ، و بعضى گفته‌اند كه او در مجلس ابو على مانند مريد بود نه چون شاگرد مستفيد . از سخنان [ 103 - الف ] او [ ست ] : 69 ، 2 - شناخت عجز خود از كمال شناخت الله تعالى نهايت علم انسان است ، و اين شناخت برهانيست . 69 - ابو عبيد الله معصومى [ كشتهء محمود غزنوى در 450 ه ] 69 ، 1 - افضل تلامذهء ابو على بود ، رساله‌اى در عشق تصنيف كرد . 69 ، 2 - چون ابو ريحان بر سؤالات ابو على اعتراض نمود ، و بىادبى كرد ؛ ابو على خود را از مناظرهء آن بازداشت ، معصومى آن اعتراضات را جواب بر وجه صواب گفت . و گفت : اى ابو ريحان اگر در مخاطبهء حكيم غير اين الفاظ اختيار مىنمودى به فضل و علم لايق‌تر بود . 69 ، 3 - و معصومى كتابى در تحقيق جواهر مجرده و عدد عقول و افلاك و ترتيب مبدعات تصنيف كرد و در خزانهء نظاميه كه در نيشابور بود نسخه‌اى از آن بود ، جمال الملك پسر نظام الملك آن را گرفت ، و ندانستم كه عنقا شد ، يا به عالم فنا پيوست ! و اين كتاب معشوق حكيمان بود ، و ابو على مىگفت كه او پيش من به منزلهء ارسطوست پيش افلاطون . از مضامين اشعار عربى اوست كه : 69 ، 4 - سخنان صاحبان عقل را چنان مىخواهم و ميل دارم كه تشنه‌اى آب سرد را ، و خوشحال مىشوم كه در پيش ايشان بيفتم ، چون خوشحال شدن كسى كه مطلوب عنايتش حاضر آيد .